phuc cam Oedipus va nhung bieu hien thuong gap
Góc chia sẻPhức cảm Oedipus và những biểu hiện thường gặp

Phức cảm Oedipus và những biểu hiện thường gặp

Phức cảm Oedipus là tình trạng như thế nào và thường gặp phải ở độ tuổi nào? Liệu Oedipus có gây ảnh hưởng nghiêm trọng trong việc hình thành nhân cách hay không và nên đâu là những biểu hiện thường gặp của trạng thái phức cảm này?

Thế nào là phức cảm Oedipus?

1 tre tu 3 den 6 tuoi de gap phai phuc cam Oedipus

Trẻ từ 3 đến 6 tuổi dễ gặp phải phức cảm Oedipus

Phức cảm Oedipus hay Oedipal được Sigmund Freud dùng trong thuyết Phân tâm học nhằm lý giải cho những giai đoạn phát triển tâm lý tính dục ở trẻ nhỏ. Nó được hiểu là sự khao khát của trẻ nhỏ dành cho bố (nếu là bé gái) hoặc dành cho mẹ (nếu là bé trai).

Biểu hiện của sự khao khát này được thể hiện thông qua việc chúng tỏ ra khó chịu, xuất hiện cảm giác ganh tỵ hoặc giận dữ, la khóc với bố (nếu là bé trai) hoặc mẹ (nếu là bé gái). Phức cảm Oedipus thường xuất hiện trong giai đoạn trẻ từ 3 tuổi đến 6 tuổi và chủ yếu tập trung tại những vùng kích thích trên cơ thể. Nói cách khác, trẻ nhỏ sẽ luôn có cảm giác phải đấu tranh với đối thủ đáng gờm là bố mẹ cùng giới để có được sự quan tâm từ bố mẹ khác giới.

Phức cảm Oedipus trong thần thoại Hy Lạp

Phức cảm Oedipus là thuật ngữ được đặt theo tên của nhân vật Oedipus – Con vua Thebes trong thần thoại Hy Lạp. Tương truyền vua Thebes được thần linh tiên đoán sẽ bị chính con trai của mình là Oedipus giết hại nên ông đã mang con bỏ ngoài sa mạc. Oedipus sau đó được vua xứ Corintha mang về nuôi dưỡng nhưng sau đó lời tiên đoán vẫn trở thành sự thật.

Sau khi biết mình chính là người sát hại cha ruột và cưới mẹ làm vợ, Oedipus đau khổ, tự móc mắt để chuộc lỗi, đuổi hai đứa con đi còn bản thân cũng biến thành bộ dạng nửa người nửa thần. Dựa theo nội dung cốt truyện, Freud đã cho ra đời những lý giải logic về sự xung đột trong tâm lý ở trẻ nhỏ, lý giải phức cảm Oedipus rõ ràng, cụ thể.

>>Đọc thêm: Cái tôi là gì và cái tôi quá lớn có tốt hay không?

Trẻ có khả năng tự hóa giải phức cảm Oedipus

2 Phuc cam oedipus la nen tang de tre hinh thanh nhan cach sau do

Phức cảm Oedipus là nền tảng để trẻ hình thành nhân cách sau đó

Nói như vậy, trẻ trong giai đoạn từ 3 đến 6 tuổi sẽ tồn tại song song hai cảm xúc một là sự ưu ái, yêu thích đối với bố mẹ khác giới và hai là sự thù địch, ghen ghét đối với bố mẹ cùng giới. Lấy ví dụ, bé gái sẽ dành tình cảm đặc biệt đối với bố và luôn xem mẹ như đối thủ cần chống lại để có thể sở hữu bố cho riêng mình. Giai đoạn phát triển tính dục này được cho là bình thường.

Bé vừa ganh ghét mẹ nhưng lại sợ mẹ dẫn đến sự mâu thuẫn trong tâm trí và gây ra phức cảm Oedipus. Sự kìm nén cảm xúc của bé lâu dần sẽ chuyển hướng, khiến bé có xu hướng bắt chước theo tính cách, hành vi của bố mẹ cùng giới. Quá trình này được gọi là sự đồng nhất hóa mang tính cạnh tranh vừa có tác dụng tăng cường vừa giúp củng cố cái siêu tôi và hình thành nhân cách riêng cho trẻ. Đây cũng là thời điểm mà phức cảm ở tuổi ấu thơ của trẻ được hóa giải.

Ảnh hưởng của Phức cảm Oedipus

Theo những thông tin vừa trình bày, phức cảm Oedipus không phải là sự bệnh hoạn mà là giai đoạn bất cứ đứa trẻ nào cũng phải trải qua. Chỉ có những trường hợp cá biệt trẻ không thể giải tỏa được chính phức cảm mới chuyển hóa thành bệnh lý nhưng dường như rất hiếm gặp. Có thể nói, Oedipus là bước quan trọng đặt nền tảng cho trẻ trong quá trình hình thành và phát triển nhân cách của bản thân.

Trong khi đó, những trường hợp vẫn không thể đồng hóa thành công thường có xu hướng tìm kiếm bạn đời hoặc người yêu dựa trên những đặc điểm về tính cách, hành vi, thói quen giống với bố mẹ khác giới của mình sau khi trưởng thành. Ở vai trò bố mẹ, cần có sự quan tâm đúng mực, chú ý đến những biểu hiện bất thường của con để giúp con nhanh chóng vượt qua phức cảm nhanh chóng.

Một số dấu hiệu nhận biết phức cảm Oedipus ở trẻ

3 Tre bi phuc cam Oedipus thuong khong thich bo me cung gioi

Trẻ bị phức cảm Oedipus thường không thích bố mẹ cùng giới

Theo Freud, bố mẹ cần sớm phát hiện với những dấu hiệu Oedipus ở trẻ và đối mặt với nó để sớm giúp trẻ có thể vượt qua giai đoạn đồng nhất hóa. Sự né tránh trong lúc này không phải là ý kiến hay và có thể dẫn tới những ảnh hưởng xấu trong tâm lý của trẻ. Không khó để có thể nhận thấy trẻ có đang Oedipus hay không, cụ thể như sau:

  • Con thường xuyên biểu lộ tình cảm thái quá với bố mẹ khác giới như bé gái cố hôn bố nhiều lần hoặc bé trai đòi mẹ bế, đòi mẹ ôm hôn nhiều hơn bình thường.
  • Con tỏ vẻ khó chịu, cộc cằn đối với bố mẹ cùng giới và không muốn ở cạnh. Ví dụ như bé trai làm mặt khó chịu hay có những hành động phản bác khi ở bên cạnh bố.
  • Hành động này càng bộc lộ rõ khi bố mẹ cùng giới có những hành động yêu thương dành cho bố mẹ khác giới. Lấy ví dụ như khi bố ôm mẹ hoặc thơm mẹ, bé trai sẽ cố dùng sức đẩy bố ra xa, không cho bố tiếp cận mẹ, giành mẹ cho riêng mình.

>>Đọc thêm: Lãnh cảm là gì và những nguyên nhân gây lãnh cảm ở nữ giới?

Kết luận

Như vậy, phức cảm Oedipus hoàn toàn không phải bệnh lý nguy hiểm mà chỉ đơn thuần là giai đoạn trẻ phải trải qua trước khi bước đến giai đoạn hình thành nhân cách riêng của bản thân. Bố mẹ cần sớm chú ý đến những biểu hiện của trẻ để giúp trẻ dễ dàng vượt qua mà không bị ảnh hưởng về tâm lý khi trưởng thành.

>>Tham khảo dịch vụ Dịch Vụ Đánh Giá Sàng Lọc Tâm Lý và Dịch Vụ Tham Vấn Tâm Lý Học Đường tại Thanh Bình Psy

Bình luận